Metafiziğin anlamı üzerine-1

“Evren simülasyondur” ifadesi doğru ise kullandığımız kavramlar ve mantık da simülasyonun ürünü olmalıdır.

“Evren simülasyondur” önermesi doğruysa kendiyle çelişir. Evrenin simülasyon olması önermenin kendisinin de simülasyonun ürünü olması anlamına gelir. Oysa önerme sanki gerçekliğe dışarıdan bakıyormuş gibi varlık üzerine hüküm koymaya çalışmaktadır. Halbuki hüküm koymaya çalıştığı şeyin içindedir. İçinde bulunduğu düzleme kurgu dediği zaman önermenin kendisi de ancak kurgu olabilir.

Başka bir yönden şunlar söylenebilir. Her şey mavi ise maviden anlamlı bir şekilde bahsedemeyiz. Dünyamızın simülasyon olması simülasyon dışında bir şeyden bahsedemiyor olmamız anlamına gelir. Her şey simülasyonsa anlamlı bir şekilde ondan bahsedemeyiz. Varlığın kendisine dair yargıda bulunmak her şeyin varlık olduğu bir konumda anlamlı değildir. 

Her şeyi iki küme ile gösterebilirim kalemler ve kalem olmayanlar. Peki varlığı böyle gösterebilir miyim? Kümelerimiz varlığa dahil olduğu için varlığı bir küme içine almak varlık dışında bir küme gerektirir. Öyleyse varlık akıl yürutmenin konusu olamaz.
Katalogları düşünün. Ayakkabılar kataloğu olabilir pekala. Bir de katalogların katologları vardır. Bir çok kataloğun olması durumunda bu katalogların kataloglarını tutabiliriz. Hatta bu tip çeşitli katologlar yapabiliriz. Mesela A harfi ile başlayan katalogların kataloğu. Ya da kendisini içeren kataloglar kataloğu. Bu dediğim kataloğa örnek kitaplar kataloğu verilebilir. Kataloğun kendisi de bir kitap sayılırsa kendi adı da kendisinin içerisinde yazar. Şimdi kendisini içermeyen kataloglar kataloğunu düşünelim. Sizce bu katalog kendisini içerir mi? Eğer içerirse kendisini içermemesi gerekir. İçermezse içermesi gerekir. Buradan çıkan sonuç bir küme kendisi üzerine anlamlı bir şekilde yargıda bulunamaz.

Esasında bizim derdimiz evren simülasyon mu değil mi diye tartışmak değil. Bu tartışmadan aldığımız bazı ip uçlarından yararlanmak.  

“Her şey Tanrı’nın tasarısıdır” önermesini inceleyelim. İçinde bulunduğumuz mantıksal ve kavramsal dünya bu önermeye göre tasarıdır. Öyleki önermenin kendisi de tasarıdır. Öteyandan önerme gerçekliğe dair bir yargıda bulunmaktadır. Bu durumda önerme anlamını kaybeder. 

Bir önermenin anlamlı olabilmesi için önerme yargıda bulunduğu konun dışında bulunması gerekir. Gök mavidir önermesi iki farklı fenomen arasında ilişki kuran anlamlı bir önermeyken. “Her şey Tanrı’nın tasarısıdır” kendi içinde bulunduğu kümeye hüküm koymakta olup anlamsızdır.

(Devam edecek…)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s