Aşı Karşıtlığı

İNTERNET FORUMLARINDAKİ  AŞI KARŞITLIĞI NEDENLERİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ÇALIŞMA
Kıcı N.*, Şensazlı B.*, Çelik T.*, Kuluk H.*, Yıldırır M.C.*, Ay N.P.**
*Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. sınıf öğrencisi

**Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

Giriş & Amaç:
Dünya Sağlık Örgütü’nün, aşılamayla yılda 2-3 milyon ölümün engellendiğini bildirmesine rağmen toplumda aşılama karşıtı görüşler önemini halen korumakta, bağışıklanma oranlarının istenen düzeye ulaşması engellenmektedir. Çalışmanın amacı; internet forumlarında aşı karşıtlığı görüşlerinin saptanarak, aşı karşıtlığını azaltmaya yönelik stratejilerin oluşturulmasıdır.    

Gereç & Yöntem: Çalışma, niteliksel yöntemle yürütülmüştür. Aşı karşıtlığı, Sağlık İnanç Modeli temel alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Google arama motorunda ‘aşı forum’, ‘aşı yan etki-istenmeyen etki’, ‘ aşı karşıtlığı’ anahtar kelimeleriyle, 2011-2016 yılları arasındaki kamuya açık forumlar taranmış, toplanan metinler okunmuş, Sağlık İnanç Modeli çerçevesinde temalar oluşturulmuştur. Metinler, temalar kapsamında kodlanarak analiz edilmiştir. 

Bulgular: Forum kullanıcıları kendileri ve çocuklarını bulaşıcı hastalık riski altında hissetmemekte, hastalıkların ciddi tıbbi sonuçlar doğuracağına inanmamaktadırlar. Özellikle sağlıklı beslenmeyle bulaşıcı hastalıkların engellenebileceği görüşü hâkim olduğundan aşıların gerçek yararı algılanmamaktadır. Aşıların yan etkileriyle ilgili algı aşı karşıtlığının temel nedenini oluşturmaktadır. Aşılarla gerçekte ilgili olmayan birçok etki, aşı yan etkisi olarak ifade edilmektedir. Aşıların; otizme sebep olduğu, vücut direncini zayıflattığı gibi inanışlar yaygındır. Aşıların ekonomik yarar için üretilip pazarlandığı görüşü hakimdir. Forum kullanıcıları; ilaç firmalarıyla sağlık çalışanlarının, ekonomik yarar için aşı yan etkilerini bildikleri halde aşıları önermeyi sürdürdüklerini düşündüklerinden sağlık personelinin aşı hakkında verdiği bilgiye güvenmemektedirler. Aşılar hakkında bilgilenmede en çok başvurulan bilgi kaynağı olan internetin bilimsel temellere dayanmadığı izlenmektedir. Forumlardaki aşı karşıtı görüşler, özellikle kişisel deneyimlerle desteklenmiştir. Aşılanmamasına rağmen bireyin hastalanmamış, hastalığı kolayca atlatmış, sağlığını koruyabilmiş olması deneyimlerin temelini oluşturmaktadır. 

Sonuç: Bulaşıcı hastalıkların özellikle çocukluk döneminde oluşturduğu yük, aşıların korunmadaki gerçek yararı bilinmemekte; aşılarla ilgili olmayan birçok sağlık sorunu aşı yan etkisi zannedilmektedir. Bunun temel nedenini sağlık elemanlarına, sağlık politikalarına olan güvensizlik oluşturmaktadır. Sağlık çalışanlarıyla güven ilişkilerinin oluşturulması, aşılarla ilgili bilgilerin doğru, basit, anlaşılır mesajlarla iletilmesi yararlı olacaktır. Sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi, toplumun internetteki bilgileri eleştirel değerlendirebilmesinde gereklidir. 

Anahtar Kelimeler: aşı karşıtlığı, aşı, yan etki, niteliksel, internet

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s